Danas je Ured za kontrolu imovine stranaca (OFAC) Ministarstva finansija Sjedinjenih Američkih Država na crnu listu uvrstio dvije osobe i jednu kompaniju iz Bosne i Hercegovine, saopšteno je iz Ambasade SAD  u Bosni i Hercegovini.

Kako ja navedeno u saopštenu, radi se o premijeru Vlade FBiH Fadilu Novaliću, te privrednik iz Laktaša povezanim s Miloradom Dodikom.

Ovo mjera uslijedila je nakon onih koje je OFAC poduzeo 26.9.2022. kada je na listu uvrštena korumpirana državna tužiteljica u BiH i nadovezuje se na nedavne sankcije nametnute pojedincima i licima u regionu. Sve ove mjere ističu spremnost Sjedinjenih Država da pozovu na odgovornost lica koja promoviraju podjele i destabilizirajuće djelovanje na Zapadnom Balkanu.

“Današnjim mjerama još jednom se naglašava kako neki političari iz BiH podrivaju institucije zbog sopstvene i koristi privilegovanih mreža”, izjavio je Brian E. Nelson, podsekretar za borbu protiv terorizma i obavještajne finansijske poslove u Ministarstvu finansija SAD. “I dalje ćemo djelovati protiv i pozivati na odgovornost lica koja destabiliziraju region, kao i lica koja ih podržavaju”.

Kako se navodi u saopštenju, u svojstvu premijera Vlade FBiH, Fadil Novalić zloupotrijebio je lične podatke penzionera u korist svoje političke stranke u suprotnosti sa zakonima BiH. U sedmici pred izbore 2018. godine, Novalić je ove podatke, do kojih je došao zahvaljujući svom službenom položaju, iskoristio kako bi poslao pismo u kojem je naveo svoja postignuća i obećao povećanje penzija u zemlji u kojoj to pitanje ima posebnu političku težinu. Ova aktivnost predstavlja kršenje zakona BiH i odraz je šire, javno poznate metode korištenja ličnog političkog uticaja radi lične ili stranačke dobiti, što podriva demokratske procese u BiH.

Novalić je danas uvršten na listu u skladu sa Izvršnom uredbom 14033 zbog odgovornosti za ili saučesništvo, zbog direktnog ili indirektnog učešća u aktivnostima ili politikama koje podrivaju demokratske procese ili institucije na Zapadnom Balkanu.

Na američku crnu listu je uvršten i privrednik Slobodan Stanković, povezan sa Miloradom Dodikom. On je jedan od najbogatijih ljudi u BiH i dugogodišnji je vlasnik kompanije Integral inženjering A.D. Laktaši (Integral), velike građevinske kompanije iz RS. Stanković i njegova kompanija povezivane su sa korupcijom u građevinskom sektoru u kojem su Integralu dodjeljivani neki od najvećih projekata u RS zahvaljujući bliskosti sa rukovodstvom RS. Veliki građevinski projekti često su dodjeljivani Stankoviću bez fer i otvorene konkurencije. Većina Stankovićevog bogatstva potiče iz javnih sredstava.

Stanković je također bivši vlasnik Alternativne televizije d.o.o. Banja Luka (ATV), medijske kuće koja je ranije uvrštena na listu i koja je pod ličnom kontrolom korumpiranog člana tročlanog Predsjedništva BiH, Milorada Dodika, kojeg su SAD također ranije uvrstile na listu, a čija secesionistička retorika i djelovanje povezani sa RS prijete stabilnosti i podrivaju DPA. Stankovićeva kupovina ATV učinila je da ova medijska kuća pokaže jasnu pristrasnost Dodiku. Kupovina i transformacija ATV pokazuju recipročnu prirodu Dodikovih korumpiranih odnosa jer Stankovićevo bogatstvo obezbjeđuje Dodiku bogatog i moćnog saveznika koji mu donosi političku korist.

Stanković je danas uvršten na listu u skladu sa Izvršnom odredbom 14033 jer je u materijalnom smislu pomagao, sponzorisao, ili osiguravao finansijsku, materijalnu ili tehnološku podršku ili sredstva ili usluge direktno, ili kao potporu Dodiku. Kompanija Integral je danas uvrštena na listu u skladu sa Izvršnom uredbom 14033 jer je u vlasništvu ili pod kontrolom, ili je djelovala ili se čini da je djelovala u ime Stankovića direktno ili indirektno.

Dodik je ranije uvršten na listu u skladu sa Izvršnom uredbom 13219, koja je dopunjena Izvršnom uredbom 13304, jer je aktivno opstruirao i predstavljao značajan rizik aktivne opstrukcije DPA i u skladu sa Izvršnom uredbom 14033 zbog odgovornosti za ili saučesništvo, zbog direktnog ili indirektnog učešća u kršenju, ili zbog djela koja predstavljaju opstrukciju ili prijetnju provedbi DPA i zbog odgovornosti za ili saučesništvo, zbog direktnog ili indirektnog učešća u korupciji koja se odnosi na Zapadni Balkan. ATV je ranije uvršena na listu u skladu sa Izvršnom uredbom 14033 jer je u vlasništvu ili pod kontrolom, ili je djelovala ili se čini da je djelovala u ime Dodika direktno ili indirektno.

Posljedično današnjoj mjeri sva imovina i pravo na imovinu onih koji su sankcionisani, a koja se nalazi u SAD ili je u posjedu ili pod kontrolom državljana SAD mora biti blokirana i prijavljena OFAC. Pored toga, sva imovina u vlasništvu, direktnom ili indirektnom, pojedinačnom ili zajedničkom, u iznosu 50 odsto ili više jednog ili više lica koja su na listi, također mora biti blokirana. Zabranjene su sve transakcije državljana SAD u Sjedinjenim Državama (ili u tranzitu kroz SAD) koje uključuju imovinu ili pravo na imovinu lica uvrštenih na listu ili blokiranih lica, izuzev ukoliko nisu odobrene opštom ili posebnom dozvolom koju izdaje OFAC, ili izuzete. Zabrana uključuje obezbjeđivanje ili davanje finansijskih sredstava, roba, ili pružanje usluga u ime, u korist ili direktno bilo kojem blokiranom licu, te primanje bilo kakve finansijske potpore ili sredstava, roba, ili usluga od takvih lica. Pored toga, finansijske institucije i druga lica koja se uključe u određene transakcije ili aktivnosti sa sankcionisanim licima i pojedincima mogu biti i same sankcionisane ili se protiv njih mogu poduzeti odgovarajuće aktivnosti s ciljem provedbe ove odluk