Danas je u Banja Luci održan događaj „Otključavanje potencijala – saradnja znači razvoj“, a na kome je predstavljeno je 17 projekata iz 11 gradova i općina u Bosni i Hercegovini koji su dobili bespovratna sredstva kroz program „Lokalni ekonomski razvoj u Bosni i Hercegovini (LER u BiH)“, koji finansira Vlada Švicarske, a provodi konzorcij Caritas Švicarske i NIRAS.

Ukupna vrijednost odobrenih projekata iznosi 6,9 miliona KM (2,8 miliona KM (41%) sufinansiranje LER u BiH, 4,1 milion KM (59%) je učešće općina/opština/gradova i privatnog sektora. Projekti su usmjereni na konkretne potrebe lokalnih zajednica – od jačanja konkurentnosti preduzeća i zapošljavanja, do unapređenja lokalnih kapaciteta, saradnje između različitih aktera, zelene i digitalne tranzicije i privlačenja investicija.

U obraćanju medijima, nj.e. Gabriele Derighetti, ambasador Švicarske u Bosni i Hercegovini, istakao je značaj dugoročne podrške lokalnim zajednicama:

Švicarska kroz program LER u BiH ulaže u održive lokalne inicijative koje donose stvarne koristi građanima. Naš fokus je na stvaranju radnih mjesta, jačanju lokalnih institucija i uključivanju žena, mladih i marginalizovanih grupa u razvojne procese. Ova inicijativa počiva na tri ključne vrijednosti: vremenu, povjerenju i inovaciji. Švicarska je dugoročno posvećena partnerstvu s Bosnom i Hercegovinom, jer su trajne promjene moguće samo kroz stabilnu saradnju i međusobno povjerenje. Inovacije su neophodne kako bismo povezali opštine, uključili privatni sektor i stvorili nova radna mjesta, snažnije lokalne ekonomije i kvalitetnije usluge za građane.

Voditelj projekta Lokalni ekonomski razvoj u Bosni i Hercegovini, Željko Karanović rekao je da su ovi projekti, osmišljeni za poticanje lokalne ekonomije i povećanje prihoda, te kao takvi doprinose stvaranju perspektivnije budućnosti sa posebnim fokusom na žene, mlade i marginalizovane grupe.

Ovi grantovi podstiču opštine/općine i gradove da sarađuju međusobno i s privatnim sektorom, kako bi lokalne strategije pretvorili u konkretne ekonomske rezultate. Projekti su osigurali 59% sredstava iz vlastitih izvora, a u jednom slučaju partneri su osigurali čak 73,5% ukupnog budžeta projekta. Primjetan je i rast kvaliteta i ambicije prijedloga, s više zajedničkih inicijativa više opština, što pokazuje jaču koordinaciju i strateški pristup lokalnom ekonomskom razvoju.

Zajednički projekti općina/opština i gradova donose održive poslovne modele, nova znanja i nova radna mjesta. Pet projekata fokusirano je na zelenu tranziciju, pet na inovacije, digitalizaciju i tehnološki razvoj, dok je sedam projekata usmjereno na razvoj vještina, društveni uticaj te podršku mikro, malim i srednjim preduzećima.

Gradonačelnica Zavidovića, Erna Merdić Smailhodžić, naglasila je važnost partnerstva:

U ovom projektu učestvujemo zajedno s općinom Kakanj kroz inicijativu „Zeleni put – zadruge za cirkularnu ekonomiju i održivi turizam“. Projekat je usmjeren na osnaživanje malih poljoprivrednih proizvođača i udruženja žena kroz formiranje zadruga, zajedničko brendiranje lokalnih proizvoda i razvoj turizma. Planirano je i otvaranje „Zavidovićke“ i „Kakanjske kuće“ kao promotivno-prodajnih mjesta, s ciljem prelaska iz sive u formalnu ekonomiju.

Projekt menadžer Grada Banja Luka, Milada Šukalo, istakla je direktne koristi za građane Banja Luke:

Grad Banja Luka je u maju 2024. potpisao Memorandum o saradnji sa Caritasom Švicarske i ponosni smo što učestvujemo u projektu ‘Lokalnog ekonomskog razvoja u BiH’, kao jedna od 11 jedinica lokalne samouprave u Klasteru 2, zajedno s Prijedorom i Čelincem. Kroz projekat ćemo realizovati više aktivnosti u saradnji s Gradskom razvojnom agencijom, uz poseban fokus na podršku malim i srednjim preduzećima kao nosiocima lokalnog razvoja.

Dragan Šepa, generalni sekretar Privredne komore Republike Srpske, naglasio je važnost sistemskog pristupa programu:

Privredna komora Republike Srpske je strateški partner u projektu Lokalnog ekonomskog razvoja u BiH koji provodi Caritas Švicarske, uz tehničku podršku procesu BFC sertifikacije jedinica lokalne samouprave. Trenutno je 17 lokalnih zajednica u procesu sertifikacije ili već sertifikovano, što potvrđuje njihovu posvećenost unapređenju poslovnog okruženja i lokalnog razvoja.

U ime Razvojne agencije Zavidovići (RAZ) direktor agencije Ajdin Polić je prezentovao projekat “EconomyIN” koji ima za cilj jačanje lokalne ekonomije grada Zavidovići kroz unapređenje institucionalne podrške malim i srednjim preduzećima (MSP) i razvoj kvalifikovane radne snage u skladu s potrebama tržišta rada. Projekat se zasniva na uspostavi tri ključna mehanizma:

1. Kroz uspostavu Biznis servis centra (BSC) koji će MSP-ovima pružati savjetodavne, edukativne i tehničke usluge, uključujući podršku pri registraciji biznisa, izradi biznis planova, apliciranju na javne pozive, kao i organizaciju stručnih obuka i povezivanje sa tržištem rada;

2. Kroz uspostavu CNC Akademije kao centra za razvoj kompetencija prema potrebama industrije i tržišta rada. CNC Akademija će omogućiti stručno osposobljavanje mladih, nezaposlenih i zaposlenih radnika za CNC operatere i programere, uz korištenje savremene opreme i softvera;

3. Kroz provođenje obuka za CNC programera i CNC operatera kao najznačajnijeg rezultata i aktivnosti koja će isporučiti najkvalitetnije efekte na ciljane grupe.

Projekat se realizuje u partnerstvu Razvojne agencije Zavidovići, Grada Zavidovići, Udruženja privrednika i Srednje tehničke škole Zavidoviči, čime se osigurava snažna veza između obrazovanja, privrede i lokalne uprave.

Program Lokalni ekonomski razvoj u Bosni i Hercegovini (LER u BiH) usmjeren je na jačanje lokalnih zajednica kroz partnerstva javnog, privatnog, nevladinog i akademskog sektora, s ciljem stvaranja inkluzivnih i dugoročno održivih ekonomskih prilika prilagođenih lokalnim potrebama, a realizuje se u Žepču, Tešnju, Tesliću, Prijedoru, Banjoj Luci, Zenici, Doboju, opštini Donji Jug, Kaknju, Čelincu i Zavidovićima.

U okviru programa trenutno je otvoren dodatni javni poziv za dodjelu grant sredstava, a projektni prijedlozi se razmatraju kontinuirano, po redoslijedu prijema, do utroška raspoloživih sredstava. Sve informacije o uslovima i načinu prijave dostupne su na web stranici: www.lerubih.org.